Historia wsi
Gorajec
założył w 1564
r. Jan Tarnowski
hetman wielki koronny i starosta
lubaczowski. Wieś wchodziła w skład dóbr starostwa
lubaczowskiego. Osadnikami byli Wołosi-
lud pasterski wyznania prawosławnego przybyły zza Karpat.
Pierwotnie miejscowość nazywano Horajcem. W
latach 1772- 1918 wieś znajdowała się w zaborze austriackim. W 1821
Gorajec wykupił od rządu baron Józef Brunicki,
wywodzący się ze wzbogaconej rodziny żydowskiej, która przeszła
na chrześcijaństwo (Na zdjęciu kaplica nagrobna rodziny Brunickich) Wieś była wielokulturowa i wielowyznaniowa. W
Pod koniec XIX w. w Gorajcu
mieszkało 849 osób, w tym: 46 rzymskich katolików, 781
grekokatolików, 22 izraelitów. Znajdował się tu murowany dwór z
folwarkiem, cegielnia, młyn, karczma i jednoklasowa szkoła. Wielu
mieszkańców dawnego Gorajca zajmował się wyrobem gontu.
W
latach 1939- 1941 doliną strumienia Gnojnik, płynącym między
cerkwią i cmentarzem, przebiegała granica niemiecko- radziecka.
W okolicach Gorajca znajdują się pozostałości fortyfikacji
granicznych z tego okresu: niemiecki wał ziemny i radzieckie
betonowe schrony bojowe tzw Linii Mołotowa.
W
czasie II wojny światowej, od 1 kwietnia 1944 r. w okolicach Gorajca
formował się zbrojny oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA)
dowodzony przez Jana Szpontaka ps.
Żeleźniak. Działała tu również samoobrona ludności
ukraińskiej. Od tego czasu zdarzały się uprowadzenia i zabójstwa
mieszkańców wsi narodowości polskiej, co spowodowało ucieczkę z
Gorajca pozostałych przy życiu Polaków.
6
kwietnia 1945 r. 2 Samodzielny
Batalionu Operacyjny Wojsk Wewnętrznych (Ludowego Wojska Polskiego)
z Lubaczowa pod dowództwem ppłk Stanisława Szopińskiego
dokonał pacyfikacji wsi zabijając wielu mieszkańców. Pozostałą
ludność ukraińską wysiedlono w 1947 r. w ramach akcji "Wisła"
na ziemie północnej i zachodniej Polski.
Po
wojnie funkcjonowało tu Państwowe Gospodarstwo Rolne. Pod
koniec lat sześćdziesiątych oddano do użytku szkołę tzw.
"tysiąclatkę". Po wyludnieniu wsi w latach
osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych szkołę zamknięto. W
roku 1977 nazwę wsi na krótko zmieniono na Dąbrowa. W
latach 1992- 2001 dokonano dokładnej rekonstrukcji cerkwi
przywracając jej pierwotny szesnastowieczny wygląd. Zabytki Gorajca
to: cerkiew Narodzenia Najświętszej Marii Panny z 1586 r.,
dzwonnica z XIX w., kaplica NMP „Na łąkach”, kapliczka św.
Jana oraz liczne krzyże przydrożne wykonane w bruśnieńskim
ośrodku kamieniarskim.