Roztocze Południowe (zwane też Wschodnim) i Ziemia Lubaczowska obfitują w zabytki typowe
dla terenów pogranicza.
Zachowane elementy krajobrazu kulturowego świadczą o
bogatej przeszłości regionu. Stanowią one nie lada gratkę
dla
pasjonatów: regionalistów, historyków,
krajoznawców i
prawdziwych turystów. Można tu zobaczyć zabytkowe drewniane
świątynie: cerkwie i katolickie kościoły oraz murowane żydowskie
synagogi. Warte odszukania są ślady osadnictwa
józefińskiego z końca XVIII wieku. Miłośnicy historii najnowszej
muszą koniecznie zwiedzić
pozostałości radzieckich umocnień z czasów
drugiej wojny światowej tzw. Linię Mołotowa. Roztocze Wschodnie
usiane jest ponadto krzyżami i figurami pochodzącymi
z ośrodka kamieniarskiego w Bruśnie Starym. Liczne cmentarze, pomniki,
krzyże i
tablice przypominają o tragicznych wydarzeniach z okresu pierwszej i
drugiej wojny
światowej, walk polsko- ukraińskich w latach 1918-
1919 i 1943-47 oraz akcji "Wisła". Niezwykłą wartość stanowią też słabo
zaludnione przestrzenie i krajobrazy, które można
podziwiać z punktów widokowych.
"Polska egzotyczna", "Małe Bieszczady"
to nazwy używane na określenie tej ziemi. Zapraszam do obejrzenia
próbki tego, co znajduje się w tej krainie.
Roztocze Południowe to:
- Obszar styku kultur: polskiej,
ukraińskiej (dawniej ruskiej) i żydowskiej. Bywa, że w jednej
miejscowości znajduje się kościół, cerkiew i synagoga.
- Cerkwie Szlaku Architektury Drewnianej w Gorajcu, Radrużu, Łukawcu, Żmijowiskach.
- Dobrze zachowane radzieckie schrony
bojowe i inne umocnienia (wał graniczny, rowy przeciwczołgowe) z
czasów drugiej wojny światowej tzw. Linia Mołotowa.
- Kamienne krzyże przydrożne i
nagrobki, pochodzące z bruśnieńskiego ośrodka kamieniarskiego.
(nagrobki unickie, prawosławne, a nawet protestanckie)
- Opuszczone wsie, z których w latach 1945-1947 wysiedlono ludność ukraińską, zarośnięte lasem cmentarze.
- Drewniane kaplice i kościoły w Nowinach Horynieckich i Łukawcu
- Mała gęstość zaludnienia, 10-20 osób na 1 km2 (średnia w kraju to ponad 120).
- Skrzemieniałe pnie drzew trzeciorzędowych w Siedliskach.
- Grupy głazów wapiennych, m.in. Diabelskie Kamienie w Dahanach i Niedźwiedziach, Świątynia Słońca k. Nowin Horynieckich.
- Południoworoztoczański Park Krajobrazowy, ścieżki przyrodnicze: Bukowy Las k. Narola, Źródła Tanwi – Kobyle Jezioro i inne.
- Lecznicze wody uzdrowiska Horyniec.
- Muzeum Kresów w Lubaczowie prezentujące zbiory świadczące o wielokulturowej przeszłości regionu
|
